AKMİB İlk Çeyrekte Çift Haneli Artışla 1,6 Milyar Dolar İhracata İmza Attı

Akdeniz Kimyevi Maddeler ve Mamulleri İhracatçıları Birliği (AKMİB) Yönetim Kurulu Başkanı Saadettin Çağan, 2026 yılının Ocak-Mart ayları arasında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12 artışla 1,6 milyar dolar ihracat gerçekleştirdiklerini açıkladı.

Küresel emtia fiyatlarındaki oynaklığa dikkat çeken Başkan Saadettin Çağan, “İlk çeyrek performansımız, tüm zorluklara rağmen sektörümüzün esnek üretim yapısını ve pazar çeşitliliğini başarıyla yönettiğini ortaya koyuyor. Önümüzdeki dönemde yüksek katma değerli ürünlere odaklanarak ihracat artışını daha dengeli ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturmayı hedefliyoruz.” dedi.

“Mineral yakıtlar, mineral yağlar ve ürünleri ihracatımızın lokomotif gücü oldu”
2026 yılı Ocak-Mart döneminde Akdeniz bölgesinde sektörün ana taşıyıcı kolonunun mineral yakıtlar, mineral yağlar ve ürünleri grubu olduğunu vurgulayan Başkan Çağan, “Mineral yakıtlar, mineral yağlar ve ürünleri grubu 1 milyar doları aşan ihracat hacmi ve yüzde 72,4’lük pay ile açık ara lider konumunda yer aldı. Bu kalemde yüzde 17’lik değer artışı, küresel enerji piyasalarındaki fiyat dinamiklerini etkin şekilde yönettiğimizi gösteriyor.” diye konuştu.

Plastik ve mamulleri ürün grubunun 177,3 milyon dolarlık ihracat ve yüzde 11,8 pay ile ikinci sıradaki yerini güçlendirdiğini belirten Başkan Çağan, bu segmentte yüzde 21’lik değer artışı ve yüzde 43’lük miktar artışının dikkat çekici olduğuna işaret etti. Anorganik kimyasalların ise 94,4 milyon dolarlık ihracatla üçüncü sırada yer aldığını kaydeden Başkan Çağan, bu grupta miktar bazında sınırlı daralmaya rağmen değer artışının yüzde 11 oran ile sürdüğünü ifade etti.

Alt ürün gruplarında daha yüksek oranlı artışların sektördeki çeşitlenme kabiliyetini ortaya koyduğunu dile getiren Başkan Çağan, “Sabun ve yıkama müstahzarlarında yüzde 70, gübrelerde yüzde 37, kauçuk ürünlerinde yüzde 11’lik değer artışları, katma değerli üretime geçişin somut göstergeleridir. Plastik mobilya grubunda ise yüzde 108’lik sıçrama, niş alanlarda yakalanan rekabet avantajını açıkça ortaya koyuyor.” dedi.

“Avrupa’da derinlik, alternatif pazarlarda hızlı genişleme sağladık”
Yılın ilk çeyreğinde AKMİB’in ülke bazlı ihracat performansını değerlendiren Başkan Çağan, bölgesel çeşitliliğin ve yeni pazar açılımlarının büyümeyi güçlü şekilde desteklediğini belirterek Avrupa pazarının ağırlığını koruduğunu, buna karşılık alternatif pazarlarda dikkat çekici sıçramalar yaşandığını vurguladı. Başkan Çağan, İtalya’nın 164,6 milyon dolarlık ihracat ve yüzde 11 pay ile ilk sırada geldiğini belirterek, “İtalya pazarında miktar bazında daralma yaşansa da değer bazında ihracatımızı korumayı başardık.” ifadelerini kullandı.

İkinci sırada yer alan Malta’ya ihracatta olağanüstü bir artış yaşandığını vurgulayan Başkan Çağan, bu ülkeye yapılan ihracatın 146,4 milyon dolara ulaşarak yüzde 1.427’lik artış kaydettiğini ifade etti. Başkan Çağan, “Malta, özellikle enerji ve türev ürünlerde stratejik bir çıkış noktası haline gelirken bu pazarda yakaladığımız ivme yeni ticaret koridorlarının etkin kullanımını ortaya koyuyor.” diye konuştu.
Üçüncü sırada yer alan Romanya’ya ihracatın yüzde 32 artışla 130,4 milyon dolara ulaştığını belirten Başkan Çağan, İspanya ve Fas pazarlarında kaydedilen güçlü artışların da dikkat çektiğini söyledi. İspanya’ya ihracatın yüzde 195 artışla 129,2 milyon dolara, Fas’a ihracatın ise yüzde 1.019 artışla 115 milyon dolara yükseldiğini kaydeden Çağan, “Bu veriler, hem Avrupa’da derinleştiğimizi hem de Kuzey Afrika’da agresif bir büyüme yakaladığımızı net şekilde ortaya koyuyor.” dedi.

“Emtia fiyatlarındaki yükselişlerin enflasyonu artırmasından endişeliyiz”
Jeopolitik gerilimlerin küresel ticaret akışlarını sekteye uğratarak tedarik zincirlerinde kırılmalara, maliyet artışlarına ve ülke ekonomisinde büyüme baskısı ile enflasyonist etkilere neden olduğuna dikkati çeken Başkan Çağan, kimya sektörünün yapısı gereği enerji ve hammaddeye yüksek bağımlılık taşıdığını vurguladı ve bu maliyet kalemlerinde yaşanan her artışın zincirleme bir etkiyle tüm üretim ekosistemine yayılacağını ifade etti. Başkan Çağan, şunları söyledi: “Emtia fiyatlarında son dönemde gözlemlediğimiz yükseliş, kimya sektörü açısından son derece kritik bir tablo ortaya koyuyor. Üretim yapımız gereği enerjiye ve hammaddelere yüksek düzeyde bağımlıyız. Bu nedenle emtia fiyatlarındaki her artış, doğrudan maliyetlerimize yansıyor. Ancak mesele yalnızca maliyet artışıyla sınırlı değil. Kimya sanayi, birçok sektör için temel girdi sağlayan stratejik bir alan. Dolayısıyla burada yaşanan fiyat artışları zincirleme bir etki oluşturarak sanayinin geneline yayılıyor ve nihayetinde enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor. Açıkçası bu sürecin enflasyonu yeniden tetiklemesinden endişe duyuyoruz.
Özellikle enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar, üretim planlamasını zorlaştırırken küresel ölçekte yaşanan arz-talep dengesizlikleri, jeopolitik gelişmeler ve lojistik maliyetlerindeki artış da emtia piyasalarında oynaklığı artırıyor. Bu durum, ihracatçılar açısından öngörülebilirliği azaltıyor ve rekabet gücünü zayıflatıyor. Bizim için sürdürülebilir ihracatın temel şartı, öngörülebilir ve yönetilebilir bir maliyet yapısıdır. Bu noktada enerji maliyetlerinin dengelenmesi, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve katma değerli üretimin artırılması kritik öncelikler olarak öne çıkıyor. Kimya sektörü olarak üretmeye, ihracat yapmaya ve ülke ekonomisine katkı sağlamaya kararlıyız. Ancak emtia fiyatlarındaki dalgalanmanın kontrol altına alınması ve maliyet enflasyonunun yönetilebilir seviyelerde tutulması, önümüzdeki dönemde hedeflerimize ulaşmamız açısından belirleyici olacaktır.”